7 Eylül 2008 Pazar

Trip Hop... Rock!.. Birazcık Dramatik Punk!


Yasemin Mori yeniden doğmak için çıkardığı yangından kurtarmış albümünü. Yakınları ona kısaca Yasemori, hatta Edirne'nin ötesinde çınlayan bir ünlemle sadece 'Mori' diye sesleniyor. 26 yaşına kadar suskunluğunun sebebi biraz da biriktirmekten... Mori, ölümün sınırlarında gezinen şarkı sözleri için, "Fiziksel ölüme kafa tutmaya çabası" olarak değerlendiriyor.


İlk albümünüz olmasına rağmen kartonette adeta kendinizi gizlemiş ve fotoğrafınızı koymamışsınız...
Kendimi en iyi müzikle ve çizerek ifade edebiliyorum. Belki de kendimi gizlemeye çalışmıyorum da daha derinden ifade etmeye çalışıyorum. Çünkü bir insan olmaktan öte bir fikrin savunucusu gibi görüyorum kendimi. Biz küçük bir sanat atölyesi gibi çalışıyoruz aslında. Albüm kartonetinin tasarımı okuldan arkadaşım Seha Can’a ait. Bunun üzerinde çalışırken çok farklı tasarımlar denedik. Bazılarında fotoğraf da kullandık fakat gördüğünüz tasarım fikir ve görsellik bakımından bizim için güçlü ve anlamlı oldu.

Soyadınız Mori de (Eğer nick değilse) Oldukça ilginç ve bize Balkanlar’ı anımsatıyor. Soyadınıza ve kökenlerinize dair neler söylemek istersiniz?
Mori gerçek soyadım değil. Bir takma isim. Anneannemler Edirneli ve bana bazen böyle seslenirlerdi. Üniversitede bu isim Yasemori şeklini aldı. Tınısı ve bana çağrıştırdığı her şey çok hoşuma gidiyor.

Ya yaşınız, eğitiminiz... Daha da önemlisi müziğe nasıl ve nerede başladığınızı anlatır mısınız?
26 yaşındayım, Bilkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü mezunuyum. Çocukluğumdan beri müzikle ilgilendim. Benden 10 yaş büyük bir ablam var ve onun üniversite döneminde dinlediği farklı türlerdeki müzikler sayesinde müzik hayatıma girdi. Sonraları kendi bestelerimi oluşturma çabam başladı. Lise döneminde çeşitli müzik gruplarında şarkı söyledim ve üniversitedeyken bir yandan müzikle ilgili düşünüp üretmeye devam ettim.


Yaptığınız müzik biraz pop, biraz funk belki biraz da rock karışımı olarak nitelendiriliyor. Bu konuda siz bir tanımlama yapar mısınız?
Bu müziği yaparken ödünç aldığımız sesler punktan, rocktan, belki biraz trip hoptan geliyorlar. Biz bu seslerle kendi orijinal soundumuzu oluşturmaya çalıştık diyebilirim. İlla bir tanımlama yapmak gerekirse biz kendi aramızda bu müziği bazen ‘dramatik punk’ diye tanımlıyoruz.

Albümünüzde ilginç bir grafik var. Anne rahminden, zombiye, kelebekten yatan bir insan figürüne kadar her şeye benzetildi. Siz aynı zamanda bir grafikersiniz. Bu illüstrasyonu bize yorumlar mısınız?
Albüm kartonetinde baştan sona devam eden hayvan illustrasyontarı var. Bilinç altının hangi temel içgüdü tarafından yönetildiğini araştırmak amacıyla tasarlanmış olan ‘Rorschach mürekkep testi’nden esinimizi aldık ve bu çizimleri bir tür bilinç akışına yönelttiği için tasarladık. Hayal gücü iyi çalışan bir insan o mürekkep izlerine bakıp imajlar ve düşünceler içinde oradan oraya savrulabilir. Albümün ismi ‘Hayvanlar’ olduğundan bu bilinç akışını hayvan imgelerini kullanarak ortaya çıkardık. Ben kapağa baktığımda bir patlama ve patlamanın açığa çıkardığı beyaz bir kapı görüyorum. O kapının içine doğru yürüyen kalabalık bir insan topluluğunun olduğunu hayal ediyorum. Diğer yandan bir tilkinin kafası ya da kanatlarını açmış bir kelebek de olabilir pekala.

Şarkılarınızın sözleri neredeyse tamamen ölüm ve acıya dair. Ölüm fikri sizin müziğinize neden bu kadar yakın?
Ölüme yeniden doğmak için bir araç gibi bakabiliriz. İnsanın ölüme karşılık yeniden doğuşu keşfetmesi çok eski zamanlara dayanıyor. Başka dünyaların inancı da öyle. Sanatın ortaya çıkışı da kısmen bu düşünceden filizleniyor. Soyut bir dünyada, bir düşüncede varolup fiziksel ölüme kafa tutmak! Bana kalırsa ölmek insanın kabuğundan sıyrılıp yeni bir bilince kavuşmasından başka bir şey değil. Üzerimizde sertleşmiş, sabitlenmiş, genel geçer ne düşünce varsa hepsinden kurtulup özgürleşmek ve yeniden doğmak. Bu yüzden insanın yaşarken kendini öldürmesi önemli. Her ölüm daha iyi, daha yeni, daha özgür benliği, başka bir bilinç düzeyini getiriyor yanında. Şarkıları yazdığım sırada bunları fark ediyordum.

Kartonette Harun Tekin’e de teşekkür etmişsiniz. Albüm hazırlığında onun da katkı ve desteği oldu mu?
Böyle bir albüm yapmanın zorluklarını en çok paylaştığım insanlardan biri Harun. Bana ve yaptığım işe ayna tutarak gücümü toplamama birçok kez yardım etti.

***

Soner Can / Kral Magazin Dergi

Eylül Sayısı:

:

6 Eylül 2008 Cumartesi

Sen Davula, Davul Sana


Son yıllarda, memleket rock'u konusunda, Ankara'nın sazı sözü gümüş, taşı toprağı altın... Ne güzel bir tesadüf: Yasemin Mori,
Gece ve Pilli Bebek sağolsunlar bu ayki Roll'u "Ankara Özel Sayısı"na çevirdiler... Yasemin Mori'nin "Hayvanlar" adlı ilk albümü, hem şarkı yazarlığı hem sound açısında ciddi bir "açılım" ve "atılım" örneği, ritim ve kelime hazinesi...

Henüz albümü yayınlanmamıştı, "Aslında Bir Konu Var"ı Myspace'te ıskalasak da, televizyonda yakaladık. Böyle bir klip, böyle bir şarkı, böyle bir "sarhooş" demek görülmemiştir. Peki devamı? Birkaç hafta dişimizi sıktık, albümün tamamını dinleyince boşa umutlanmadığımızı anladık. Hemen Yasemin'le buluşup daldan dala atladık...



Ankara’dan son dönemde bir sürü müzisyen ve grup çıkıyor, nedir bunun sırrı?
Yasemin Mori: Ankara bir öğrenci şehri. Orada okuyorsan, kendi kendine başka bir şeyler daha yapman gerekiyor, çünkü şehrin sana verecek hiçbir şeyi yok. Festivaller, konserler az. O yüzden kendi ortamını kendin yaratmalısın. İnsanlar daha çok kendi içlerine dönüyor ve kendi seslerini arıyorlar, en azından benim deneyimimde böyle oldu.

Björk İzlanda için, Portishead’çiler de Bristol için böyle bir portre çizer..
Filizlenmenin olmadığı, karanlık sayılabilecek yerlerde insanlar daha fazla üretme dürtüsü hissediyor. Ankara'da herkes öğrenci, bir refah makul bir standart var. Yeraltı müziği pek yok. Daha çok öğrenci kendi kendine oluşturduğu bir kültür...

Sakarya'da bira içer miydin ya da SSK İşhanı’ndaki barlara takılır?
Uğrak müşterilerinden değilim, ama oralara da gitmek, müziğe bakmak iyi oluyor. Bir türkü bar, hemen yanında da bir rock bar var mesela. Türkü bara gidip orada takılıyorsun, sonra öbür tarafa gidiyorsun. Ben evde takılmayı daha çok seviyorum. Bir de Tunalı taraflarındaki Likya’da arkadaşlarımla buluşurdum. “Tüm kediler gri” diye bir DJ setim de vardı, orada çalıyordum.

Neler çalıyordun?
O dönem Manchester etkisi altındaydım. Çok da yeraltına inmeden, biraz da eğlence olsun diye Joy Division, Happy Mondays, Smiths çalıyordum. Ama Velvet Underground da çaldığım oluyordu.

Demin fotoğraf çekilirken de Velvet Underground söylüyordun.
(gülüyor) Velvet Underground’un şarkıları küçük küçük gelir ve o trip’te takılır gidersin... “I’II be your mirror” diye bütün gün ortalıkta dolanırsın.

Albüm almaya gittiğin belirli dükkanlar var mıydı?
Tunalı Pasajı’ndaki Shades’ten, Süleyman (Özyıldırım) abiden alınıyordu genellikle. Bazen oraya gidip bende fazla olan CD’leri bırakır, onları satmasını beklerdim, sonra da onların parasıyla başka CD’ler alırdım. Bir ara büyük bir Queen hayranı olduğum için herkes bana Queen CD’si hediye ediyordu. Bazıları aynıydı, hemen gidip onları bozduruyordum Süleyman abide. (gülüyor)

İstanbul’dan bakınca Ankara sıkıcı bir yer gibi gözükür. Ankara’da herkes bir şeyler çalıp söyler, biraz da Kadıköy gibidir, müzik bir yerde takılır kalır. Aynı parçalar çalınır, dinlenir...
Öyle bir garip durumu var Ankara’nın, bu yüzden orada duramıyorsun zaten. Ama sen araştırıyorsan, evinde internet varsa, her şey yolunda. Bu arada artık şu Youtube
yasağını kaldırırlarsa çok sevineceğiz...

Birlikte bir proje yaptığınız Sıfır’dan Zafer Aracagök’le Ankara’da mı tanıştınız?
Evet, Bilkent’te hocamdı. Zafer hoca ilginç bir karakterdir, sürekli müzik üreten biri. Bir şekilde denk geldik, böyle işler yapmaya çalıştığımı biliyordu. “Bir takım şarkılar var, onlara vokal yapar mısın” dedi. Okuldaki ilk senemdi. Tam olarak beraber çalıştık diyemem, onun müziklerini alıp dinledim, üzerine bir şeyler yazdım ve Manhattan’da sahne de eşlik ettim. O gece Murat Ertel de çıkmıştı sahneye.

Sıfır’ın albümlerini sever misin?
Çok severim. “Alo, tren müdürlüğü mü, alo, beyin tramvayı geçirmek istiyorum” gibi sözleri var. Çok zihin açıcı buluyorum.

Şarkı sözlerin şiirden besleniyor, ama düzyazı gibiler. Nasıl yazıyorsun?
Anlatmak istediğim şey üzerinde yoğunlaşıyorum ve bunu nasıl anlatabilirim diye düşünüyorum, sonra patır patır çıkıyor.

"Hayvanlar"ın ilk şarkısı "Aslında Bir Konu Var"da "yine onu vurdular / yine ona bam!" sözlerini ilk duyduğumuzda Hrant Dink'i düşündük sonra başkalarına da benzer bir çağırışım yaptığını öğrendik.
Böyle bir çağırışım uyandırması çok güzel geldi. Aslında o şarkının ana temasını "üçgen gezegenleri, meşru cinayetleri" kısmı veriyor gibi geliyor bana. Orada yanlış bir yaşama şeklini ve yanlış bir bilinci eleştiriyorum. Şarkıyı yazarken bazı mitler üzerine düşünüyordum. Piramitler, Murdoklular, üçgen şeklinde altınlar, Amerikalılar... "M.Ö. 10.000" diye bir film vardı, şu anda yaşadığımız sosyal gerçeklikle fazlasıyla örtüşüyor. Filmde, piramitlerin yapımı sırasında köleler diye bir sınıf oluşturuyorlar ve kölelere istedikleri gibi oynuyorlar, onları öldürüyorlar. Kölelere bunu yapmak meşru! Bu miti araştırıyordum o sırada. Marduk efsanesiyle ilgili de çok şey okudum. Niye varız ne oluyor, her şeyi bilmek istiyorsun bir şekilde.

"Nereden geliyoruz","ne yapıyoruz" sorularıyla ilgili misin çok?
Çok ilgiliyim. Siz hiç merak etmiyor musunuz? Marduk efsanesine göre 2012 dünyanın sonu. Yanlış olduğunu hissetmiyor musunuz yaşadığımız halin?.. Hong Kong'la ilgili bir belgesel seyrettim. Adamlar feng shui'ye göre acayip binalar inşa etmişler. Bir adam konuşuyor "her şeyi bu göle doğru tasarladık, çünkü bu göl para demek" falan diyor. Adamların tek anladığı şey bu, varolmaktan çok para mühim onlar için İroni zannettim başta. Halkın bu bilince nasıl tepki verdiği gösteriliyor, çocukların elinde plastik balonlar var, takılıyorlar. Her şey çok parlak ve çok güzel böyle bir dünyada yaşamak istemiyorum , bu bana zavallılık gibi geliyor, o yüzden tepkiliyim her şeye. Varoluşumuzu değiştirecek ne varsa onlarla ilgilenmek istiyorum. Yaşadığımız, bir geçiş dönemi. Ne tarafta durmak istediğin, neyi savunduğun çok önemli. Kimse nasıl bir dünyada yaşamak istediğiyle ilgili konuşmayacak ve zaman akıp gidecek gibi geliyor.

Geçmişe dönüp özellikle yaşamak istediğin bir dönem var mı?
Sanki daha önce hiç bu kadar çamur değilmiş dünya. İdeal bir dönem yok bence, insanın içinde yaşadığı dönem önemli. Ama 60 sonları ve 70 başları insanlar temiz hissediyorlardır kendilerini ve gerçekten çok büyük bir kanal açtıklarını çok büyük bir kanal açtıklarını fark ediyorlardır. Onun heyecanını tahmin etmek çok zevkli. O dönemde spiritüellik de artıyor. Benim için spiritüellik şimdi de çok önemli. Dünyadaki en büyük eksiklik bu. Her şey madde üzerinde , değil mi? Spirtüelliği unutturdular. Medyadan, her şeyden şikayetçiyim. Ayrıca spiritüel olmak bile grupla ilgili, mesela bir grupla yoga dersine gidiyorsun. Grup psikolojisini bir yenebilsek! Birey olduğunu unutuyorsun ve sana öğretilen bir şeyin parçası olmaya çalışıyorsun, ama niçin, orası belli değil... Aslında müzikle ilgilenen insanların içlerindeki spiritüel yanı keşfetmesi kolay. Zaten yaptığın iş spiritüellikle ilgili. Mesela davul çalıyorsun, sen ona vuruyorsun, o sana vuruyor ve bir anda müzik oluşuyor, büyüyor, büyüyor...

"Aslında Bir Konu Var" için yaptığınız klip bayağı ses getirdi.
Klibi Fatih Kızılgök çekti. Onun "Toz" adındaki kısa filmini seyredip çok beğenmiştim, gidip buldum kendisini. Klipte sanki manyetik bir alan yaratıyoruz ve insanlar uçuyor! O kadar acayipti ki, klip çekilirken bunun gerçekten olduğuna inandım. Saatlerce birbirimize değerek o oyunu oynadık. Tam havalanacağı zaman kendimi bayılacak gibi hissettim, çok acayipti. Seda İşca'nın koreografisiyle çalıştık. Teknik olarak ipler bağlandı, dansçılar iplerle çekildiler. Sonra da bilgisayarda ipler silindi ve bu hale geldi.

Şarkılarında hikâyeci bir üslup var genellikle kendi ilişkilerine dair hikayeler anlatıyorsun.
Çok fazla enerji vardı içimde, bir şey yapmaya ihtiyacım vardı. Kendi kendime yazmaya, üretmeye çalışıyorum sürekli. Sonra Emre Irmak'la karşılaştık ve Emre eski kayıtlarımı dinleyince buna bir şey yapmak lâzım dedi. Böyle hikayeler anlatasım varmış ki bunlar çıkıyor. Biraz müziğin akışına bırakıyorsun kendini. Ama bunun nasıl gideceğini bilmiyorum.

Ölüm teması çok sık geçiyor şarkılarında.
Ölüm ile sanat arasında yakın bir ilişki var. Zaten sanat, ölüm duygusunu yenme noktasında başlıyor. Bu bir itici güç. Mağaraya yapılan resimler bile ölümü büyüterek onu yenmek gibi bir anlam taşıyor. Çünkü ancak ölürsen yeniden doğabilirsin. Sanat seni soyut bir dünyaya çağırıyor. Ölmenin o kadar da ölmek olmadığını ya da insanın kendi içinde ölüp ölüp dirilebildiğini anlatı yor. Ölelim ki yeniden olalım!

Konserlerin nasıl olacak? Neye hazırlayalım kendimizi?
Ekimden sonra başlıyor konserler. Bütün düzenlemeyi tek bir set gibi, akıp gidecek bir şey haline getirme ye çalışıyorum. Moddan moda geçen bir şey değil, bittiğinde bir bütün olarak hatırlayabileceğimiz bir şey. Şarkılar tamamen başka türlü
icra edilecek. Bu albümde bu enstrümanları kullandım, ama biraz da maddi imkansızlık nedeniyle böyle oldu. Çok daha farklı enstrümanlarla renkli bir şeylerin döndüğü bir albüm olmasını tercih ederdim. O yüzden vurmalılara yönelip bazı parçalan olabildiği kadar ritim üzerinden götürmek istiyoruz.

Seyredip de unutamadığın konserler neler?
Patti Smith konserinden çok etkilenmiştim, Patti Smith sevmemek ne mümkün! Kings of Convenience konserinde de ağladığımı hatırlıyorum. Yanımda da bir arkadaşım oturuyordu, onun da gözleri doldu. Biz halliydik o konserde, gerçekten yoğun yaşadık. Rahatlamak için dans etmem gerekiyordu, kendimi sahneye atıp dansettim.

Gitarist oğlan çocukları bu işe kızların ilgisini çekmek için başladıklarını söyler. Senin öyle bir çıkış noktan var mı?
Kesin öyle içgüdüsel bir itiş olmuş tur, daha çok beğenilmekle ilgili. Şarkı söylerken çok özel bir şey yaptığımı düşünmüyorum aslında. Basit bir şey, herkes şarkı söyleye bilir ve lütfen söyleyelim, çünkü çok rahatlatıyor insanı! Ama bunu bir yaratıcılığa dönüştürmek, oturup beste yapmak başka bir şey, onu niye yaptığımı tam hatırlamıyorum. Ama şarkı söylemeye başlamak, belki de annemlerin ilgisini daha çok çekebilmek içindi. Beni çok yalnız bırakırlardı, ben de onlara süper bir insan olduğumu kanıtlamak isterdim. (gülüyor) “Siz öyle takılıyorsunuz, ama bakın ben ‘Aynı Çatı Altında ’yı söyleyebiliyorum.” O şarkıyı seviyorlardı, ben de evde söylerdim. Bir de insanlarla bağlantı kurmak için şarkı söylüyorsun, “bak, ben bir şeyler yapıyorum, sen ne yapıyorsun, bir şeyler yapabiliriz beraber” demek gibi. Ama sonra, “bir dakika durun, çekilin, beste yapıyorum, kopya çekmeyin’e dönmüş olabilir. Şaka! (gülüyor)

Mori adı nereden geliyor?
Aslında “mori” küçüklüğümden beri hep duyduğum bir laf. Anneannem Edineli. Annem, teyzemler ve onların arkadaş grubunda adım “Yasemin Mori” diye geçer. Yasemin Kız! Bir ara Jim Morrison’dan çok etkilenmiştim, Yasemin Morrison diye geçiyordu adım. (gülüyor) Sonra Yasemori’ye döndü, okulda herkes bana Yasemori derdi. Bloglarımı o isimle tutuyordum. Albüm çıkartırken, “çok net, kesinlikle Yasemin Mori’yim” diyerek bu adı kullandım. Ailenin kökenlerini tam bilmiyorum, aslında anneme sonlum, biraz anlattı, ama unuttum. Bulgaristan’dan göçmüşler. Çok da enteresan bir konu olduğunu düşünmedim nereden geldiğimin.

Sen daha ziyade insanlığın nereden geldiğini merak ediyorsun, öyle mi?
Evet, insanlık niye var? (gülüyor) Bir garibiz. İnsanlığın her şeyin üzerinde güç kurup ondan sonra da hırsla, “evet, ne yapıyorduk, niçin yapıyorduk bunu? Hmm, evet, cep telefonu için gibi bir halde olması tuhaf.

Balkanlarla, Balkan müzikleriyle hiç ilgilenmiyor musun? Kan çekmiyor mu?
Onlar beni pek cezbetmiyor, dansın bir türü gibi. Ben insanı yolculuğa çıkaran şeyleri seviyorum. Mesela Çingene ruhunu ortaya çıkartacak şeyleri severim. Ayaklarımı yere basmak istiyorum müzikal anlam da. Dünyada ritim konusunda en önemli yerlerden birinde oturuyoruz. Arkadaşım Nezih Ünen “Anadolu’nun Kayıp Şarkıları” diye bir belgesel yaptı, müthiş şeyler var.

Albümdeki şarkıların ne kadarı eski, ne kadarı yeni?
“Arjantin”le “Kuzgun” daha yeni. Diğer şarkılar da aşağı yukarı üç yıllık.

“Arjantin” şarkısının adı nereden geliyor? Ülke mi? Ankara'daki cadde mi? Bira bardağı mı? Sulandırılmış bira mı?

Emre'yle stüdyoda ritim bakıyorduk. Emre bir fikir buldu onun üzerinde bir şey çaldı ve "ne kadar Arjantin havası oldu" dedi. Benim de çok hoşuma gitti. "Bir dakika, Arjantin harika bir yer, o havayı koruyalım" diye düşündük. Arjantin'e gitmedim hiç, bir yandan Türkiye'ye çok benziyor. Arjantin'le İngiltere arasındaki savaşa dair "Fuckland" diye bir film seyretmiştim. O filmle de beraber her şey birleşti ve Arjantin üzerine bir şey söylemek istediğime karar verdim.

Albümün son şarkısı, "Bırak şu rock'n'roll'u, geceleri ve kızları" ilk gözümüzde canlanan elli küsur yaşlarında barda kız kesen bir adam...

Rock'n'roll'un içinden çıkarılamaz bir hali olduğuna inanıyorum. Sonuçta o da bir yaşam stili ama sevdiğin birinin öyle bir hayat tarzı benimsemesi olasılığından korkuyorsun "Al güzel olanları, bırakıp yalanları" da diyor şarkı. O adamlara "in aşağı, in sahneden" diyor. Rock'n'roll sonuçta hepimizin kabul ettiği çok eğlenceli bir şey. O da gelişip büyüdü, değişti, aynı kalmadı. Mesela Björk de rock'n'roll yapıyor, ama punk da yapıyor.

Punk'la aran nasıl?

Punk iyi bir şey. Ben her şeyi punk zannediyorum bu arada. Sex Pistols benim için daha az punk mesela Björk'ten. Punk benim için bir tavır herhalde.

Clash mi, Sex Pistols mi?

Clash'i çok severim. Sex Pistols'un bu tavrı yerleştirme biçimi çok hoşuma gidiyor. O tavrı alıp çerçeve gibi "işte budur punk" diye asmış gibi geliyor. Ama Clash daha dinlenesi geliyor bana. Daha melodik.

Şarkıdaki "Mutsuz Punk" sen misin?

Evet benim, buyurun. (gülüyor) Benim ama punk'ı canlandırıyorum o sırada. Canlandırdığım şey.

Şarkının sözlerinde olduğu gibi gerçekten kırmızı at çizer miydin?

Hiç kırmızı at çizmedim, ama o şarkıyı yazarken kafamda çizdim. Ben gezegenler ve hayvanlar çiziyorum ama çok garip hayvanlar.

Albümün adı neden "Hayvanlar"? Pink Floyd'un da "Animals"ı vardır.

Albümün adını koyduktan sonra fark ettim. Pink Floyd'un albümünü biliyordum tabii, ama tamamen unutmuşum. Albümün adı hayvanlardan çok içgüdüsel şeylerle ilgili.

Evde, senden 10 yaş büyük ablanın plaklarıyla çok ilgiliymişsin. Neler vardı içlerinde?

Önceleri kapaklarıyla falan ilgileniyordum. Mesela bir yerden duymuş olduğum Pink Floyd'a bu neymiş diyip bakıyordum. Ablamla aramızdaki o ilişki, bana ilkokul üçüncü sınıftayken Queen'i dinletmesiyle başladı.

Odasında poster var mıydı?

Onun odasında yoktu, ama benimkinde vardı. Küçüklük döneminde The Cure, Smiths gibi şetler daha geç dönemlerde Pink Floyd'un "Dark Side Of The Moon" posteri oldu.

Annen-baban neler dinlerdi evde?

Opera dinlerler. "Carmina Burana" falan dinliyorlardı, ben de ezberliyordum bazen... Babamlar eskiden solcu olan ve bu uğurda mücadele eden insanlar. Ama Özal'la beraber her şeyi unutmak istemişler. Evde bu konular hiç konuşulmazdı, babamın hep bir çekincesi vardı. Uzun süre ben de ilgilenmedim politikayla.

Ailede şarkı söyleyen var mı?

Babam söylüyormuş, ama biz duymadık. Annemin dediğine göre kadife gibiymiş sesi. Babamın etkisi olabilir sesimde. her şarkıya göre nasıl söylemem gerektiğini düşünüyorum, bir sürü şekilde kullanabilirsin sesini.

Sahnede hiç cover yaptın mı?

Bu zor bir şey. Çok fala şarkı seviyorsun, bir sürü şey dinlemişsin ve o şarkıları söylemek de istiyorsun... O şarkıları söylemek bana "niye kendimize ait olamıyoruz" sorusunu sorduruyor. Bence İngilizce cover yapmak kötü bir fikir. Ama o şarkılarla büyümüş, onları sevmiş bir nesildenim. O kültürün içerisinde yaşıyoruz e aslında bendeki o duygu gitgide daha çok güçleniyor. Buradan, bu taraftan alabileceğimiz neler var? Kendimden ya da topraklarımdan alabildiğim şeyleri aktarmak bana daha uygun bir şeymiş gibi geliyor. Aktarım zaten her yerde her dakika var. Bütün cover grupları bir şey çalıyor ya da yabancı bir müzik söylüyorlar. bu bana ters gelmeye başladı. Kendi kültürümden bir şeyler buldukça cover yapmak istiyorum.

Buradan kimi cover'lamak istersin mesela?

Değişik şeyler keşfetmek, bulunmamış güzel şeyleri ortaya çıkarmak istiyorum. Mesela geçen gün alevi türküleri söyleyen Hüseyin Uğurlu'yu dinledim. Adam inanılmaz söylüyor acayip punk yaptığı müzik de öyle. Dumçaka dumçaka dumçaka diye gidiyor bir başlıyor şarkı söylemeye acayip bir şey yaratıyor. Allah, diyorsun onları bulmak istiyorum çünkü onları söyliyebileceğime inanıyorum. Bir şeyi çok çılgın bir duruma sokabilirim.

Alevi türküsünü tarif ederken Batı referansıyla punk benzetmesini kullandın.

Punk Batının bulduğu bir şey değil ki. Punk ondan çok önce var. Mesela punk Hüseyin Uğurlu’nun şarkı söyleyiş tarzıdır. O tavrı Sex Pistols çok iyi canlandırdı diye onlara mal etmemiz gerektiğini kabul etmiyorum. Punk is good, punk is Turkish. (gülüyor)

Memleketten hangi grupları dinliyorsun?

Peyote’ye gidiyorum. Orada çıkan grupların hepsi heyecan verici oluyor. O ham hali bazı gruplarda çok iyi alıyorsun, tamamen müzik yapmak için müzik yapıyorlar. Amatör gruplar ilgilendiriyor beni daha çok. Türkü barlara da sık sık gidiyor musun?
Hep gidiyorum, bana açık yerler. Eğer bir şey söylemek istiyorsam, oturup Türk sanat müziği söylerim ya da ‘Haydar Haydar” mesela. Oralara gidip onları söylemeye çalışmak güzel. Çok türkü bilmiyorum, ama severim türküleri, en çok Erkan Oğur’un yaptığı türküleri biliyorum, çok değerli bir iş yapıyor. Her şeyi dinlemeye çalışıyorum. Bir insanın çok fazla şey öğrenmeden, ilkel bir şekilde müzik yapma hali beni çok etkiliyor. Evet, armoni şudur, şöyle gider, kuralları var. Ama herkes bir şeyler yapmış onlardan çok etkileniyorsun ister istemez. Ama ilkel bir insan olarak benim müzik yapma halim her şey den daha önemli. İçinden geldiği gibi müzik yapmaya çalışan insanlar beni her zaman çok etkiler. Türkü barlarda o hissi duyarsın, adam müthiş bir şarkıyı müthiş bir şekil de söyler, güzel çalıyordur bağlamasını, kaybolur içinde.

Arap müziğiyle aran nasıl? Biraz önce konserlerini anlatırken sözünü ettiğin orkestrasyon, güçlü ritmler ve vokal Arap müziğinde ziyadesiyle rastlanan bir şey.
Şu an en çok ilgimi çeken şey Arap müziği. Bu ara Ümmü Gülsüm ve Feyruz dinliyorum. Lübnan, Cezayir, Mısır... Ümmü Gülsüm çok acayip bir ses. O yol beni daha çok cezbediyor, kendimi orada çok da ha rahat hissediyorum. Orada çok ilkel bir şey yapıyorsun ve yaptıkça daha da ilkel olmaya başlıyorsun, her şey ortaya seriliyor. Rachid Taha ’nın konserine gitmiştim, çok beğenmiştim. Bu aralar Last.FM’e “Arabic beats” diye yazıyorum, oradan bakıyorum. (gülüyor)

İnternette senin için en çok kullanılan sıfatlardan biri “zırdeli”. Öyle mi diyorlar? Niye acaba?
(gülüyor) Bana hep öyle derler. “Nolur Nolur Nolur”da öyle bir “bak ben zırdeliyim” diyorsun ki, inanası olmasa da inanır insan.
(gülüyor) O şarkıyı yaparken hakikaten kendimi öyle hissediyordum. İnsan kendine “ben zırdeliyim” diyemez aslında. P dergisi geçen sayısını “Delilik ve Sanata ayırmış, sayfaları biraz karıştırdım. Delilikte bir sakınca yok. Dali galiba “gerçek bir deliyle benim aramdaki tek fark, delinin deliliğini bilmemesidir” gibi bir şey söylüyor.

Eylülde Dali sergisi açılacak. Mirö gidiyor, Dali geliyor. Ne diyorsun?
Ne güzel, keşke daha çok olsa. Hiçbirini görmeden yetişen insanlarız. Bunu grafik tasarım okumaya başladığımda hissettim. Bu yapıtların hepsini küçük kitaplardan küçük halleriyle ya da internetten görüyoruz. Resme bakmak önemli. Nasıl üretilmiş, ne boyutta yapılmış, fırça darbeleri nasıl? Burada onların hiçbirini görmeden, insanların nasıl ustalaştığını bilmeden resim yapmaya kalkıyoruz.

Hangi ressamları seviyorsun?
Van Gogh’u çok severim. Naif ve müthiş şeyler yapıyor. Edvard Munch müzesine gitmiştim, bayağı etkilenmiştim. Francis Bacon ‘ ı seviyorum. Goya’nın resimleri de çok
acayip. Her şeyi başlatan adamlar dan bir tanesi Goya. Deliliği başlatanlardan biri olabilir.
Neler okuyorsun?
Eskiden daha çok okuyordum. Edebiyattan ne bulduysam okumaya çalıştım. Thomas Mann, Dostoyevski... Son zamanlarda okuduğum Haruki Murakami de çok acayip bir yazar, duygusu müthiş.

Albümde “spoken word” diyebileceğimiz, konuşmalı, resitatif bölümler de var.
Bu işin en çok sevdiğim tarafların dan biri o. Haiku’lar da yazıyorum:
Sahneden onları okumak da güzel olur. Simdi size bir şiir seslendireceğim: “Al bir kalpak giymişti all, al bir ata binmişti allll.” Küçükken okumadım değil ‘ bu şiiri. (gülüyor) Müsamerelerde şiir okuyor muydun?
Andımızı, Gençliğe Hitabe’yi falan okumayı severdim. Mikrofona geçerdim, başlardım, arkamdan söylerlerdi: “Ey Türk gençliği”, “Eyy Türk gençliğiii”, “birinci vazifen!”, “birinci vazifeen’ Ve bir anda benim için alkışlar kopuyor. (gülüyor)

Söyleşi : Çiğdem Öztürk - Cem Sorguç
Fotoğraf : Şahan Nuhoğlu
Roll Dergi

5 Eylül 2008 Cuma

Yokuş aşağı bir rock



Yasemin Mori / Hayvanlar (Irmak)
Patti Smith geçen sonbaharda Babylon’u iki gün üst üste hıncahınç doldurmuştu. Bu durumun bir müzikal karşılığı olmasını da bekliyoruz elbette. Smith’e hayranlığını bir söyleşisinde belirten Yasemin Mori, “Hayvanlar” albümüyle içimize serin sular serpiyor. Aynı Smith gibi, onun da ağzından çıkanı kulağı duyuyor. Düzyazıya göz kırpan, spoken word’e bile gelebilecek şarkı sözleri nev-i şahsına münhasır bir kadın şarkıcı-şarkıyazarının semalarımızda uçacağım müjdeliyor. Mori sözcükleri sanki yokuş aşağı yuvarlıyor; bildiğimiz, kolay kolay tanımlanabilecek bir vokal değil bu. Myspace ad resinden dinlenebilen “Aslmda Bir Konu Var”, “Kuzgun” ve “Aptal” iştahları kabartmıştı, yer çekimine meydan okuyan klibi “Aslında Bir Konu Var” sayesinde Mori’ye iyice kulak kesildik. Albüm, sıkı bir rock’un yanısıra, deneysel müziğin sularında da tatlı tatlı yüzüyor. Mori’ nin güçlü vokali, rock’un Türkçeye ne kadar yakıştığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Nefeslilerin tempoyu artırdığı fıkır fıkır “Arjantin” ve eski bir şarkıymış gibi dile dolanan “Nolur Nolur Nolur”, Mori’nin dansseverlere armağanı. Volkan Oktem, Duman’ın en önemli yedek oyuncusu Cengiz Baysal ve Ozan Çolakoğlu davulda yer alıyorlar, bariton saksofonda Dandadadan’dan Korhan Futacı, basta Tarkan Gözübüyük var, yani ekipde sağlam. Yasemin Mori, “anlatacaklarıma giriş yaptım, gerisi gelecek” diyor. Hayırlı uğurlu olsun.

Yazı: Çiğdem Öztürk / Fotoğraf: Şahan Nuhoğlu
Express Dergisi Eylül Sayısı

Yasemin Mori'ce!

Yasemin Mori Billboard Dergi

"Aslında Bir Konu Var" şarkısıyla dikkat çeken Yasemin Mori albümü "Hayvanlar"daki şarkılarının şifrelerini Billboard'a açıkladı.


ŞARKI SÖZLERİYLE adeta hançeri göğsünüze sokuyor ve üstüne bir de 360 derece çeviriyor. Sesinin şiddetine, masum yüzü ve her an camı kıracakmış gibi keskin bakan gözleri ekleniyor. Alternatif müziğin yeni sesi Yasemin Mori şarkılarını kendi dilini kullanarak yaratıyor. Ve şimdi o şarkılarının şifrelerini Billboard okurları için çözüyor. Sizi Mori'yle baş başa bırakıyoruz.

Kendi Kaleminden

ASLINDA BİR KONU VAR
Bir huzursuzluk var.
Gülmüyorsun.Çoğu zaman
duymuyorsun ve görmüyorsun.
Üzülüyorum senin için.
Yoksa var olduğunu mu
hissetmiyorsun? Bir yolun
yokuşusun elbet ama nereden
geldiğin kayıp. Bir rüya
görmüşsün, bir düşün varmış
ya da bir hayal kurmuşsun
ve bunlar mı ne olduğunu
söylemişler sana?Bir toz tanesi.
Bir minik mikrop. yine de çok
tatlısın. Bu yüzden üzülme.
Evreni düşün. Öyle değil.
Daha iyi düşün. Masaya elini vur,
büyük bir ses çıkar. Masaya
tekrar vur ve bu ritim olsun.
Üzerinde gez ritmin ve bu her
şeyin sonu olsun.

KUZGUN
Sen bensin. Ben de senim
O da sen. Onlar da benim. Hepsi
biziz. Hiçbir şey yok.

YENİLER
Çadıra doğru yürüyoruz ve
gürültü bizi anlatıyor. Küçük
aynamız. Hızla büyüyen, hiç
soru sormayan. Işıldıyor.
Ne kadar parlak ve güzeliz.
Buralara ateşten mi gelmiştik?
Yoksa güneşten mi? İnliyor
şarkısı. Hiç soru sormuyor. Gök
kubbe açılıyor. Ayaklarımız vardı.
Ayaklarımızsız artık
tarifsiz bir yükselişin içindeyiz.
Milyonlarca eşsiz kelebek bize
eşlik ediyor.. Neler diyorum
ben? Yoksa biz de mi sadece
birer kelebeğiz. Olamaz! İşte
oluyor. Heeeey!


ARJANTİN
Mayıs güneşi. Bir bayrağın
üstündeyiz. Mavi gökyüzü,
bulutlar beyaz. Yükseliyoruz.
“Bizim silahlarımız onların
zaferini büyütür, hadi bir yemin
edelim ve burası bağımsızlığın
ve özgürlüğün evi olsun” diyor
kırmızı şapkalı bir adam
. Gümüşten topraklarımızın
gümüşü buyurun sizin olsun,
rengarenk verimli topraklarımız
bize kalsın. Boyasını bugün
yüzümüze süreriz, coşkuyla
dans ederiz. Çünkü bizim
ayaklarımız çıplak! Altın rengi
topraklarımız. Kıpkırmızı
kilden topraklarımız. Üstünde
yeşerttiğimiz uygarlığımız
ve yemyeşil ağaçlarımız.
Bunların ne işlere yaradığını
bilemezsiniz! Beyhude çabanıza
bakınca size ancak gülebiliriz!

NOLUR NOLUR NOLUR
Üzgünüm bugün biraz
terbiyesizliğim üzerimde.Çok
sıkılıyorum da. Her şey olması
gerektiği gibi. Neredeyse
ermek üzereyim. Uuuf çok
sıkılıyorum. Lütfen, lütfen bir
şeyler olsun. Cam göbeğinden
parlak bir koro bana eşlik etsin!
Yangınlar yansın! Masmavi
halimizle cehennemin orta
yerine düşelim! Borazanlar
çalsın! Hey vay canına! Sen ne
zaman geldin? Baksana istersen
bu oyunu oynayabiliriz.
Dur kaçma. Duuuuur!!!

APTAL
Deniz; muhteşemler ve aptallar
diye ikiye ayırıyor. Buna
gülüyoruz. Eninde sonunda
muhteşemler de aptal; aptallar
da muhteşem. Gerçekten
bazen arada tek bir fark bile
göremezsiniz çünkü inanın siz
de muhteşem bir aptalsınız!

KONUŞMAK
Konuşmaya utanmıyorsun!

MUTSUZ PUNK
Sonu su, çölün. Ve dalgalar
kırılıyorlar. Gülmekten!

BIRAK BU ROCK’N ROLL’U
Evet, bırak.


Zeynep Ç. Yayınoğlu / Billboard

4 Eylül 2008 Perşembe

Little woman takes giant steps in debut

One of this year’s brightest newcomers on the Turk music scene, Yasemin Mori, draws pbudits for her originallty, whkh can be found n many aspects of her music - from her awkward album title, trans as ‘Anima to her cleverly written lyrics

She may look like a sweet 19-year-old giri, but Yasemin Mori is not interested in singing ear-candy pop songs.

She is completely on the forefront of pop music’s frontiers, defying that genre’s number one rule by writing her own songs. But that is stili aimost nothing compared to other main assets that place her far out of the mainstream and make her one of the finest newcomers on the Turkish altemative rock music scene.
Take this example: There is not a single photograph of her in the record sleeves of the debut record “Hayvanlar.”




Enlightnment

But that may not be a surprise for someone who admits to having passed her early teens with music “that had an attitude.” The 25-year-old clearly recalis the day when her elder sister gave her Queen’s “Bohemian Rhap sody,” which was nothing short of a moment of enlightenment for her life.
That magnum opus opened a whole new door to Mori, who started to hsten to music unstoppabiy after that.
Following a chain reaction, she moved to The Cure, and the knot slipped on. “1 continued from English music and lis tened to [punk and gothic rock giant] Siouxsie . the Banshees,” she told Turkish music monthly Blue Jean.
“Then 1 found [former singer of The Smiths] Morrissey and that Manchester connection led me to [post-punk pio neer] Joy Division.” Obviously, the Manchester music scene had an impact on Mori like nothing else. “It feeis like a box was opening when you discovered Manchester,” she expiained. “Then came a moment when 1 didn’t just want to be a listener and formed my band.”
However, her first band had to dissolve soon due to a simple rule:
“No guys allowed.” “We had that
‘girl-band’ principle but couidn’t make music much be cause there was attitude but no music,” she said.
In her record she often succeeds in merging music and attitude, not forgetting to add bright ideas. Her record title, “Hayvanlar,” translated as “Animais,”
is telling: She feels that what makes humans so uncomfortable in modem life is that people lost their ba sic instincts and connecti on with life in the civilization process and became severeiy dif ferent from animais.

A modern way

“I want animais; animais are good,” she said. While her record is filled with lines based on relationships, loneliness and other issues of modem life, Mori’s road to being an acclaimed artist was paved in a modem way.
When she put her songs on the popular social network MySpace, she started to have a fan base. “That was something I wanted very much,” she said. “Basicaliy, you are doing [music] because you want to share it with people.” Mori must be thankful that now she is sharing her music with thousands.

Turkish Daily News

3 Eylül 2008 Çarşamba

“Albümü yaparken kendimi öldürdüm”

Yasemin Mori - Milliyet Sanat Dergi
“Albümü yaparken kendimi öldürdüm”

İlk şarkısı "Aslında Bir Konu Var" internetten yayılıp ünlü olan Yasemin Mori, nihayet beklenen albümü "Hayvanlar"ı çıkarttı. Albüm, sözü ve müziği Mori'ye ait dokuz parçadan oluşuyor.

ALBÜMÜN kapağından tutun da müziğe, sözlere, vokale kadar her şey o kadar oturaklı ki, karşılaştığımız zıpır, hatta hiperaktif gencecik kadının bu albümü çıkardığına pek ihtimal veremiyoruz. Neredeyse, “Hadi ama bu şaka biraz uzadı Yasemin Mori gelsin de konuşalım” diyesi geliyor insanın. Tabii o kadar da densizlik etmedik. Yasemin Mori çok samimi ve ilk albümü” Hayvanlar” ı konuşurken kendini bir kaptırıyor, tutabilene aşk olsun. Konuşurken bazen “Hadi gedelim” gibi cümleler kuruyor. Tamam desek gerçekten kalkıp gidecek. Allah’tan olmaz deyince o da kalıyor ve arada şarkılarını söyleyerek, gülerek, elini kolunu nereye koyacağını bilmeyerek konuşuyor. Bütün sıkıntısı, yaptığı albümü ve kendisini yanlış anlatmamak. Kolay değil elbet, İki senelik bir emek var ortada. Öte yandan liseden beri devam eden bir müzik tutkusu. Ankara ‘82 doğumlu olan Yasemin Mori, “Lisede gruplarda söylüyordum ve müzikte bir şeyler yapabileceğimi anladım. Onu fikir olarak kabul ettim ve üniversitede grafik tasarım okudum. Grafik tasarım çok gene aslında. Bölümde sanat tarihi ve sanatın bütün dalları ile ilgili dersler vardı. Grafik sanatçısı olacağımı düşünmedim. Sanat tarihini bir öğreneyim diye uğraştım” diye anlatıyor.

Daha sonrasında da Bilkent’te Grafik Tasarım Bölümü’ndeki bitirme projesi için bir şarkıyla birlikte kendi çizimlerinin olduğu bir tasarım yapmak isterken Emre Irmak’la tanışmış. O dönemde de İtalya’ya Fabrika’ya gideyim, orada hem tasarım hem müzik hatmederim diye düşünüyormuş. “Ama Emre’yle çalıştıkça burada bir şey üretebileceğimi anladım ve kalmaya karar verdim” diye devam ediyor. Ankara’dan karmaşık şehir İstanbul’a geliyor. “Hayvanlar” çıkmadan önce internetten “Aslında Bir Konu Var” şarkısı yayıldıkça yayılıyor ve genç hanıma haklı bir şöhret ve hayran kitlesi kazandırıyor. Ve “Hayvanlar” la bu şöhret iyice yayılacak. Biz de bazen anlaması zor olan şarkıları ve sözlerini takip ederek sorduk, soruşturduk.

Albümde öyle bir şarkı yok ama ismi “Hayvanlar”, hayırdır?

Hayvanlar bana ayakları yere basmakla ilgili bir fikir veriyor. Daha içgüdüsel ve sezgisel davranmayı düşündürüyor. Bu davranışın bizim devam edebilmemiz için önemli bir şey, doğal olduğuna inanıyorum. Bir yandan da hayvanlar çok güzel yaratıklar. İnanılmaz tonları var, inanılmaz bir uyum içerisinde yaşıyorlar. Her şeye karşı çok uyumlular, doğayı çok güzel kullanıyorlar. Bu bana çok güzel geldi. Hayatımı hep bunun üzerine kurmaya çalışıyorum. Çünkü doğal yol bu. Ama bir taraftan da çok modern bir dünyanın içindeyim. Yani ben bunları gördüm, bunları yaşadım ve olduğu gibi anlattım albümde.

“Aslında Bir Konu Var”. Nedir konu?

Bir konuya girerkenki rahatsızlık aslın da. Böyle bir giriş asla iyi bir konuyu tartışmayı getirmez. Aynen şarkıda olduğu gibi, çünkü şarkının ilerisinde görüyoruz ki dertli biri var. O konu da aslında benim için şöyle: İki taraf var, biri sağ biri sol mesela. Aslında bakarsak hep iki taraf var, iyi kötü, ying yang vb. Bu ikilik bizi var ediyor. Bun dan dolayı acı çekiyoruz. Bir yandan da bizi var eden şey bu. Bunu alıp bunla devam etmek gerek diyorum. Çok acı çektirdiler evet ama ayakta ve iyi durumda kalmayı becerebiliriz.

“Kuzgun”: “İçinde neler var, dünyada üzülmeye değer ne var?” Bir tür nihilist bakış değil mi bu?

Yok nihilist değil. Aslında dünya üzgün olunacak bir yer demeye çalışıyorum. Kabul etmişlik durumu. Dünyada üzgün olmaya değer ne var, evet bir sürü şey var ve ben bunları kabul ediyorum ve teslim oluyorum. Üzgün olmayı kabul edebiliriz, o kadar da kötü bir şey değil. O da bir duygu durumu. Bir problemimiz var, herkes mutsuz ve bir şeylerin yanlış gittiğini düşünüyor ama oradan bir çıkış yolu olmalı. Ben kendi adıma bir çıkış bulmaya çalışıyorum ve bunu başkalarına da hissettirmeyi istiyorum.


“Hayvanlar” / Yasemin Mori Irmak Plak



Albümde bir sürü yerde ölüm ve ölü geçiyor.

Daha geniş bakabilmek için, kendini öldürmen gerekiyor. Ben ikilem yaşarken hep kendimi öldürmeye çalışıyorum ve yeni bir şekilde doğup, yeni biri olup, başka türlü bakıp insanlara öyle bir şey sunabilirim diye düşünüyorum. O yüzden kendimi öldürüyorum ama her zaman yapacak mıyım bilmiyorum. Bu albümü yaparken kendimi sıklıkla öldürmek zorunda kaldım. Ölüm süreci, senin içinde yaşayıp bitirdiğin bir şey olsun diyorum.

“Arjantin”: “İlk insanlar gibi butları sıyırdılar”. Ne işiniz var Arjantin’de?

Emre lrmak’la stüdyoda müzik yaparken, bir tını bastı ve “Aa Arjantin gibi oldu” dedik. Arjantin ne kadar bize yakın bir yer diye düşündük, sosyal olarak. Bunu tartışmaya başladık. Ben de orayla ilgili güzel bir şey söylemek istedim. Arjantin’de ne oluyor diye düşünüp onun üzerinden yazdım. Aslında bütün dünyadaki sömürü sistemini düşündüm ama bir tek Arjantin’i kullandık şarkıda.

“Aptal”: “İnsanlar biraz vefasız, biraz unutkan ve aptal”. İnsanlara aptal demek ayıp değil mi?

Hiç utanmadım! Bu çok naif bir şarkı aslında. Çok kırılmış bir insanın o kırıklığını anlatmaya çalışması. Hep beraber aptalız ya da ben aptalım diyor. Kendimin de aptal olabileceğimi kabul ediyorum. O şarkıda ben kendimi aptal gibi hissettiğim için kendime konuşuyorum. O aptal dediği insanlar onu bir şekilde kırmışlar, yani vefasız da olabiliyor insanlar.

“Mutsuz Punk”: “Öyle zor öyle zor geliyor ki her yeni gün”. Daha çok erken değil mi?

Mutsuzluk da hayatın bir parçası ve bu şarkılar da tam da öyle hissettiğim bir an da yazıldı. Ama sürekli mutsuz değilim. Yeni gün için hiçbir sebep bulamazken yazmıştım şarkıyı ve daha sonra bu şarkının varlığıyla bir sebep bulmuş oldum. Şarkıya sarıldım yani. Biraz iniş çıkışlı, biraz fazla ruh halliyim yani. Ama ben bunu daha çok yaratıcılık için kullanıyorum. Yani bir albüm yapıyordum ve anlamam gereken her şeyi şimdi anlamalıydım. Kendini toprağın altına göm, oradan çok az bir güneş gelsin, o zaman güneşi nasıl anlatırsın ve onu yaz dedim kendime. Bütün duygularımı anlama süreci gibiydi yani.

“Bırak rock’n roll’u”.

Rock’n roll yapmak eski bir fikir. Geceler ve kızlar da eski fikirler. Başka bir şeyler daha var ve onlar daha önemli. Mesela sanatın kendisi, onu anlamak ve ona yaklaşmaya çalışmak. En iyi şey dünyada bilginin üst üste konması ve paylaşılması. O yüzden bırak rock’n roll’u, gel başka şeyler düşün diyorum ve kendime de söylüyorum bunu tabii ki. Albümü de bu şarkıyla bitirdik zaten.

Grafik tasarımla müzik nasıl birleşiyor? Müzik tasarlanabilir mi, daha çok hislerle ilgili değil midir?

Müziği görsel bir şey gibi düşünüyorum. Müzik kesinlikle hissi bir şey. Ama hissi şeyi yaparken de onu tasarlayabilirsiniz. Mesela vokal yaparken inişlerini çıkışlarını, nasıl bir his vermek istediğimi de ta sanıyorum. Müzikte her şeyin dengede olması da bir tasarım. Koyu renk bir sesiniz varken araya açık renkler atmak, o sesi boyayabilmek ve o dokuyu oluşturmak tasarım benim için.

Albüm çıkar çıkmaz “Genç kadın ozan” denmeye başlandı.

Ozanlık bayağı büyük bir iş. Çok güzel ama insan mesela ozan olma yolunda ilerlemeyi seçebilir. Bu çok uzun bir yolculuk olduğu için, ben şu an o yolculuk süreci hakkında bilgisizim. Çıktım ve keşfederek bulmaya çalışıyorum. .

***


Milliyet Sanat Dergi / Nazan Özcan

Dergiye bir göz atmak için E mecmua

19 Ağustos 2008 Salı

Yokum, Nedenim Yok Benim!


Popüler Müzik Âleminin "boyalı Kuşu" Yasemin Mori İçin "kadın Ozan" Diyen Bile Var!

"Aslında Bir Konu Var" şarkısına çektiği kliple popüler müzik âlemine en az birkaç beden büyük gelecek müziğiyle bir anda popüler oldu ve "Kim bu kız" dedirtti Yasemin Mori! Şiire bulanmış sözleri, ağır bir melankoliden sebepsiz "zırdeli" bir neşeye geçiş yapan müziğiyle aykırı bir şarkıcı ve "şarkı yazarı"yla karşı karşıyayız� Bu arada başlık da Mori imzalı bir şarkıdan!

"Yokum, nedenim yok benim" diyor bir şarkısında, "Elimde cevabım yok" diyor birinde, "Unutsak neymiş dünya hali" diye iç geçiriyor bir diğerinde de Nereden bakarsanız bakın, neresinden tutarsanız tutun "bi' acayip" şarkıcıyla, "bi' acayip" şarkı yazarıyla karşı karşıyayızŞiire bulanmış sözler, aşırı melankoliden her an aşırı ve de "sebepsiz" bir neşe haline geçiş imkânı tanıyan "zırdeli" bir müzik Rock'ın geçtiği tüm evrelere, özellikle de "deneysel" kanadına selam çakanEn azından karakter olarak, bir haliyle punk'a yakın duran, tanımsız, kategori dışı bir müzikNe anlattığından çok, nasıl anlattığı önemli sankiEn azından "bizim buralar" için yeni bir anlatım, yeni bir ifade biçimi. Sözleri bir yerinden yakaladığınızı sandığınız anda elinizden kayıveriyor, ele gelmiyor, ele avuca sığmıyor yani!

Haberin devamını Yeni Aktüel dergisinin 162. sayısında bulabilirsiniz!



Göksan Göktaş / Yeni Aktüel

Saatlerce sıkılmadan hayvanları izliyorum

Klibi ve iddialı şarkılarıyla bir anda şöhret olan Yasemin Mori Yeni Aktüel dergisine kendisini en çok hayvanların şaşırttığını söyledi..

'Aslında bir konu var' diyerek punk türü bir şarkıyla adını müzik kanallarında, internet sitelerinde ve top 10 listelerinde duyuran Yasemin Mori'nin Myspace sayfasında yayımlanan klibi birkaç gün içinde binlerce kez izlendi. Aynı klip MTV Türkiye'de 'Günün Şarkısı' olarak yayınlandı. Bu gelişmenin üzerine diğer şarkılarını da toplayan Mori, 'Hayvanlar' adlı ilk albümünü çıkardı.

Yasemin Mori Fotoğrafları:






Sabah Galeri!

Albümündeki besteleri kendisi yapan ancak 'Hayvanlar' adında bir şarkı olmamasına rağmen albümüne bu ismi veren Mori bunun sebebini şöyle açıklıyor: "Albümde 'Kuzgun' adında bir şarkı var. 'Mutsuz Punk'ta da bir kızla bir at arasında geçen ilişki anlatılıyor. Hayvanlara meraklıyım, üç tane kedim var. Hayvanlar üzerinden bir şeyler anlatmak bana anlamlı geliyor. Hayvanlar bana daha içgüdüsel ve sezgisel yaşamayı düşündürüyor. Oturup saatlerce onları izliyorum, şaşırıyorum, hayran oluyorum..."

KİMSE KONUŞMUYOR
Mori insanlar arasındaki iletişimsizlikten de şikayetçi. Bu yüzden albümüne 'Konuşmak' diye bir şarkı alan genç şarkıcı, iletişim araçları arttıkça kişiler arasında iletişimin koptuğunu söylüyor. İnsanlarla yüz yüze konuşabilmekten büyük heyecan duyduğunu anlatan genç şarkıcı, "Cep telefonu, facebook, MSN gibi birçok iletişim yolu var. Yüz yüze konuşabilmek çok daha kıymetli ve özel bir hale geldi" derken, iletişimsizliğin günümüz imkanları için bir tezat olduğunu vurguluyor.

Sabah / Günaydın

15 Ağustos 2008 Cuma

Az bilinenler



Asıl Adı Ne?
Asıl adı Yasemin Savgı. Mori, Balkan dillerinde "kız" kelimesi yerine kullanılıyor. Edirne’de yaşayan anneannesi ve arkadaşları Onu çağırırken "Yasemin Mori" diyor. Bu yüzden albüm için Yasemin Mori'yi kullanmayı tercih etmiş.

Nereli / Nerede Yaşıyor?
Yasemin Mori 1982 İstanbul doğumlu ama o küçükken ailesiyle birlikte Ankara'ya taşındı. Okul hayatı Ankara'da geçti. Okulu (Bilkent Üniversitesi Grafik Tasarım Bölümü) bitirdikten sonra İstanbul'a taşındı hala orada yaşamakta.
İki şehrin arasındaki farkı şöyle ifade ediyor: Ankara daha steril bir ortam. İstanbul’daki gibi aceleci olmaya gerek kalmadan, daha rafine üretim yapabiliyorsun. İstanbul’da var olmayı da tecrübe ediyorsun. İki şehrin kendine ait duyguları olsa da Ankara’da daha huzurluydum galiba.

Ailesi /Arkadaşları?
Kendisinden 10 yaş büyük bir ablası var ve müzik konusunda ona ilham veren bir isim.Ablasının müzik arşivlerini dinleyerek büyümüş.Ablasının müzik grubu hakkındaki anılarını ise gülerek hatırlıyor. Bizde ona teşekkür borçluyuz tabi Yasemin Mori'nin müziğe başlamasına sebep olduğu için. Annesi Türk Hava Yolları'ndan emekli , Babası Mimar. Yasemin çok yalnız büyüdüğünü söylüyor anne babası işte ablası ise okuldayken evde zaman geçirmek için şarkı söylemeyi ve resim yapmayı seçmiş. Ailende müzisyen var mı? sorusuna babasının onun yaşlarındayken besteler yaptığı ve annesinin anlattığı kadarıyla güzel bir sesi olduğunu cevabını veriyor. Arkadaşlarına çok bağlı olduğunu ve küçük bir yerde yaşadıkları için birbirleriyle çok şeyler paylaştıklarını söylüyor.

Albüm Hakkında?
Albümdeki şarkıların söz ve müzikleri Yasemin Mori'ye düzenlemeler
Emre Irmak / Ozan Çolakoğlu'na ait.
Bas Gitar: Tarkan Gözübüyük (Pentagram) Bariton Saksafon: Korhan Futacı(DandadaDan) gibi çok önemli isimlerle çalışılmış.
Albüm kartoneti sanıldığının aksine Yasemin Mori'ye değil okuldan tanıdığı Seha Can'a ait. Şarkı sözleri Yasemin Mori'nin kendi el yazısı.

Konser / Canlı Performans
Yasemin Mori'nin amatör olarak ilk sahneye çıkışı Roxy de olmuş(RollingStone röportajında 2005'in ilk ayları deniliyor). Daha sonra üniversiteden hocası Zafer Aracagök'ün proje bazlı konserinde bir kaç şarkıya eşlik etmiş.Hocasının grubunun adı "Sıfır" ve yayınlanmış 2 albümü var.
Ve hepinizin bildiği Masstival performansı tabi Yasemin Mori biraz heyecanlı da olsa keyifli bir konser vermişti. (Albüm çıktı yeni konserler bekliyoruz efenim)Bu isteğimize neden karşılık veremediğini ise : "Türkiye her dakika konser verebileceğin kültür sanat ortamı mevcut değil henüz. Yaz dönemindeyiz, konser verilecek mekânlar belli, çoğu da ayırtılmış durumda." Diyerek özetliyor.

Ne dinler?
Daha önce de belirttiğim gibi ablasının arşivini dinlemeye başlamış önceleri.
Queen'in 'Bohemian in Rapsody' şarkısının kendisi için bir dönüm noktası olduğunu, ayrıca Pink Floyd,Jim Morrison,The Smiths,Blonde Redhead,The Cure ,The Beatles gibi isimleri de dinlediğini. Türkiye'den ise Çilekeş, DANdadaDAN, Sagopa Kajmer ve son zamanlarda Mira'yı çok beğendiğini söylüyor.
Cover yapmak istediği bir parça olup olmadığı sorulunca ' Love Will Tear Us Apart ' ı söylemek isterim tabi diyor. Ve ekliyor: Kendi dilimiz varken ve kendi dilimizi kullanarak yeterince şeyi anlatabiliyorken başka bir dili tercih etmenin çok da lüzumlu olmadığını düşünüyorum.

Müzik Piyasası?
"Türkiye'de ezbere dayalı bir sistem geçerli diyor. O yüzden yeni ve iyi şeye çok az rastlıyorsun, yeni ve vizyonu geniş şeylere rastlamak çok zor."
Kendisinin bu piyasadaki rekabet ortamı hakkında ne düşündüğü sorulduğunda ise: Ben işimi işi yaptığım sürece burada var olurum. Öyle bir şeyin içinde hissetmiyorum kendimi. Diyor. (Yasemin Mori'nin dediği gibi sürekli kendini yineleyen müzik piyasasına yeni bir soluk getirdiği içinde biz ona minnettarız.)

Grup?
Lise yıllarında birlikte müzik yapacak insanlar aramış bir kaç gruba katılmış ama hepsinin kendi besteleri varmış ve onları söylemek zorunda kalmış kendini hiç ait hissedememiş O kendi bestelerini söylemek istiyormuş.

Enstrüman Çalıyor mu?
Röportajlarında küçükken babasının ona bir org aldığını ve onla ilk bestelerini yaptığını söylüyor. "Biraz da gitar çalarım ama ben hep sesim üzerinde yoğunlaştım" diyor.

Beste?
İlk bestelerini ortaokul yıllarında yapmaya başlamış. Ama onlar çok kötüydü diyor :)
Sonra besteleri yaptıkça Emre'ye göndermiş o düzeltmeleri yapıp Yasemin Mori'ye geri yollamış. Bir süre böyle gitmiş Yasemin'in İstanbul'a taşınmasıyla kaotik ortam yaratıcılığını tetiklemiş... :)
Besteleri enstrümanla mı yaptığı sorulunca: değişiyor bazen enstrümanla bazen bir anda şarkıyı söylemeye başlıyorum. Bazen düşünüyorum ve tamamen bir konsept bulup onun üzerine gidiyorum her çeşit şekilde çalışıyorum diyor.

Burcu ne ki?
Ben pek anlamam ama burçlardan :) Yasemin hanım balık burcuymuş buradan da 19 Şubat - 20 Mart tarihleri arasında doğduğu çıkıyor.Burcunun özelliklerini taşıdığını söylüyor ve kendini ; "Heyecanlı ve enerjik biriyim. Bazen çok duygusalım, bazense duygudan eser yok. Ben değişimlere kendimi bırakıp bir nevi hayatın içinde akıyorum." Diye tanımlıyor.

...
Bilgiler çeşitli röpörtajlardan derlemedir. Metin bana aittir.


Resim: yaseminmoriaslindabirkonuvar by ~pirpirnaz | DeviantART

sanatçı istemezse resmi kaldırabilirim.

13 Ağustos 2008 Çarşamba

Varoluş, Bir Yolculuktur.


Hikâyesi, myspace’e koyduğu ‘Aslında Bir Konu Var’ şarkısı ve bir o kadar çarpıcı videosu ile yol alan Yasemin Mori, ‘Hayvanlar’ adlı albümünü yayınlayınca şehir efsanesi ete kemiğe bürünerek müzik piyasasına yepyeni bir müzisyen selamı bıraktı. Alternatif müziğin kendi muğlaklığı içinde yolunu arayan ‘Hayvanlar’, her bir çalışmanın bir diğerini hatırlattığı işlere nazaran sağlam bir müzikal bütünlük sunuyor. Hit gayreti taşımayan, her biri kendiliğinden vuran şarkılar ‘Hayvanlar’ı sadece sene sonu listelerinin gediklisi değil, 2000’ler diliminin de sayılı albümünden birisi yapacağı kesin.

Mori’nin müziği öylesine kendine dönük ki bu kendi halindeliği şarkıcıyı çağdaşlarından ayrı tutarak yeni bir ifade alanı sunuyor. Müzisyen her şarkıda yapboz halini alıyor. Pop kuşağının tek atımlık şöhretlerine karşı, gerilimli ruhu, doyurucu vokali ve hikâye anlatıcısı tavrı ile Mori, müzikte ozan geleneğini sürdürmeye hevesli. Türkiye’de bir türlü rayına oturtulamayan alternatif müziğe yüreğiyle lehimlediği kişisel şarkıları ile yeni bir soluk getiren Yasemin Mori, hikâyesini anlatırken oldukça heyecanlı, bizse güçlü bir kadın vokali dinlemenin huzuru içindeydik.



»Ankara’da müzik yaparken İstanbul’a geliyorsun. Şehrin atmosferi bakımından Ankara’da müzik yapmakla İstanbul’da müzik yapmak farklı mı?

Ankara daha steril bir ortam. İstanbul’daki gibi aceleci olmaya gerek kalmadan, daha rafine üretim yapabiliyorsun. İstanbul’da var olmayı da tecrübe ediyorsun. İki şehrin kendine ait duyguları olsa da Ankara’da daha huzurluydum galiba.



»Manic Street Preachers bir defasında, “Huzursuzluğunla barışık olmayı öğren” diyordu. Bu formül işe yarar mı sence?

Huzursuzluğunu keşfettiğin an gitgide huzuru bulmaya çalışıyorsun aslında. Evet, bu iyi bir yöntem.



»‘Hayvanlar’ sound ve bütünlük yönüyle alternatif müziğin yansıması adeta. Türkiye’de alternatif müzikten bahsedebiliyor muyuz? Zira bu coğrafyada ya popülersindir ya da değilsindir.

İşi yaparken alternatifim ya da değilim diye düşünmüyorum. Benden çıkanlar bunlar oluyor. Alternatif müzik hem var hem yok gibi. Mesela, yaptıklarımız farklı olsa da Sagopa Kajmer benim için alternatif. O da bir yol bulmaya çalışıyor. Bu şekilde alternatife farklı kapılar açılıyor. Dışarıdan Jim Morrisson gibi. O da hikâyelerini anlatıyordu.



»Albüm adı olan ‘Hayvanlar’ın hikâyesi nereden geliyor? Bizim aklımıza ‘Hayvanlar’, insanların içgüdülerine set çekmesini, formüllerle hayatlarını yaşamaları geliyor. Böyle bir gönderme var mı?

Aslıda hayvanların temsil ettiği her şey. Onlar hâlâ güzel kalmayı başardıkları için... Çünkü insanlar içgüdüleriyle hareket etmiyor. Hatta sanki içgüdüleri ellerinden alınmış gibi geliyor. Medeniyetlerin inşası ile insanlık kayboldu. Varoluş için içgüdülere sahip çıkmak lazım.



»Varoluş yorumun nedir?

Yolculuk olarak ele alıyorum. Kendi yolum değil sadece, çevrem, şehir, dünya, her kim akla geliyorsa. Bazıları yeni formları düşlüyor. Pat diye açıklayacağım bir konu da değil. Ne yol biter ne yolculuk. Ben de yoldayken biriktirdiklerimi müziğe taşıyorum.



»Evde neler çalardı? Kulağına ilk takılan melodiler nelerdi?

Chick Korea dinlerdi ablam. Coltrane, Miles Davis’i hatırlıyorum. Queen ise ilk içselleştirdiğim gruptu. Sonra Jim Morrison dinlemeye başladım. İlhamsa, şu isim bu isim bana ilham verdi diyemem. Yer etmişlerdir ama derinlerde bir yerde.



»Benzetecek olursak vokalin Nil Karaimbrahilgil ile Portishead arası gibi tınlıyor. Kadın vokaller arasında dinlediklerin var mı?

Şarkı söyleyen, şarkı söylemek isteyen herkes güzel. Portishead’i çok dinliyorum diyemem. Zaten çok fazla kadın vokal dinleyemiyorum. Kadın vokaller içimde hep var gibi geliyordu ve onları dinlemek çok fazla anlamlı gelmiyordu. Ama Björk’ü dinlemek bambaşka bir deneyim mesela.



»Konseri nasıl buldun?

Güzeldi ama Björk için yetersizdi. Sanki daha başka olabilir gibiydi.



»Konserde Björk’ün Declare Independence şarkısında azınlıklarla ilgili yorum yapması bekleniyordu. Neticede Declare Independence hayli sağlam bir özgürlük manifestosu niteliğinde. Ne olduysa oldu Björk sesiz kaldı.

Çok da burada konser verdiğini düşünerek geldiğini sanmıyorum. Hem buradaki insanlara ne diyebilir ki? Türkiye’yi kimliksiz olarak gördüğünü düşünüyorum.



»Senin Türkiye kimliği yorumun nedir?

Her şey öylesine karışık ki... Arada kalmış bir ülke fotoğrafı gözümün önüne geliyor. Dayanabileceğim bir temel bulmak bile güç artık. Yüzüme yansıyan fotoğraf da albüme yansıyor. Her ne olursa olsun böyle bir ortamda şarkı söylemek beni ferahlatıyor.



»Müziğin yeni olmasına karşın dinleyiciler ve eleştirmenler nezdinde sahiplenilen bir müzik. Bu güven sonraki albüm için sende ikinci albüm sendromuna yol açar mı?

Heyecanlanmadan bu iş olur mu? Daha hissede hissede, daha rafine şekilde yol almak istiyorum. İlk albümde çok daha iyisini yapabileceğimi biliyorum. İkincisi için şimdiden çok heyecanlıyım. Ama öncelikle bu albümün anlaşılmasını istiyorum.



»Albümün en çarpıcı yönlerinden biri de her dinleyişte yeni bir sound, vokal yakalamak oluyor. Şarkılar her defasında değişiyor muydu?

Evde, orgumla hiçbir şeyi düşünmeden kendi aradığım sesleri bularak yeni armonileri keşfetmeye çalışıyorum. Bakıyorum müzik nasıl bir şey, nasıl akıyor.



»Masstival’de sahne almıştın. Konserler için heyecanlı mısın?

Türkiye her dakika konser verebileceğin kültür sanat ortamı mevcut değil henüz. Yaz dönemindeyiz, konser verilecek mekânlar belli, çoğu da book edilmiş (ayırtılmış) durumda. Sahne için, albümde çalıştığım Ozan Çolakoğlu ve Emre Irmak’la şarkıları yeniden şekle sokuyoruz. Yeni versiyonlarıyla söylemek benim için çok daha heyecanlı olacak.



»‘Aslında Bir Konu Var’da ise başlı başına ilişki formunu sorguluyorsun.

İlişki kendini en net gösterdiğin yer. Başka türlü var olmak isteyen birinin yeni yollar araması ile başka türlü var olmak isteyen birinin o yoldan çıkmak istememesini anlatan, kangren olmuş ilişki üzerineydi.



»Sorgulama ve yeni formlar araman albüm kapağı ve videoda da sürüyor. Kapakta sürreel bir ağaç resmi varken, yine videoda gelip sana yapışan insanlarla en son kökten kalkarak havalanabilen bir ağaca dönüşüyorsun. Müzikte çözümlemeden ziyade var olanın hikâyesi anlatılmak daha zor değil mi?

Başka bir dil mevcut mu emin değilim ama hayatı anlamak hayatı sorgulamaktan geçiyor. Ben sadece kendime yol açıyorum.



»Kadın şarkıcılar erkeğin yanında öteki konumuna çekilirken sen vokalinle bu çemberi kırıyorsun. Ses tonundaki maskülenlik akla Nico’yu getiriyor. Dinler miydin?


Bayılırım. Velvet Underground sevilmez mi ya?

Birgün Gazetesi

İletişim bölümünden bana yazıp bu yazıdan haberdar olmamı sağlayan okuyucuma teşekkürler.